آلوئه ورا

l;'l

 

گیاه دارویی Aloe vera با نام صبر زرد از زما نهای قدیم برای درمان بسیاری از بیماری ها به کار می رفته است. در نوشته های کهن مصری آمده است که از صبر زرد جهت رفع عفونت ها، ناراحتی های پوستی و همچنین به عنوان مسهل استفاده می شده است .مدارکی موجود است که ابوعلی سینا ، پزشک معروف هم برای بیماریهای فوق از آلوئه ورا استفاده می کرده است.
عصاره آلوئه ورا به نحو مطلوبی بر روی ورم معده و ورم روده بزرگ موثر و مفید است. همچنین این عصاره هضم غذا را با کاهش حالت تهوع و احساس پری شکم ، که از علائم و نشانه های سوء هاضمه می باشد ، بهبود می بخشد.
آنتراکینون های موجود در لاتکس (صمغ صبر زرد) آلوئه ورا یک ملین بسیار قوی می باشد. که این ترکیب محتوای آب روده را زیاد کرده و حرکات دودی شکل روده را نیز افزایش می دهد.
امروزه گیاه درمانی به دلیل عوارض و هزینه های کمتر و سازگاری بیشتر بیماران به این داروها مورد توجه زیادی قرار گرفته است. آلوئه ورا یا صبر زرد یکی از قدیمی ترین گیاهان شناخته شده توسط انسان است. این گیاه سابقه ای بسیار طولانی و درخشان دارد. اولین گزارش مکتوب که در آن به آلوئه ورا اشاره شده است متعلق به چهار هزار سال پیش از میلاد مسیح است و در غارنوشته ها و کنده کاری های روی ظروف در معابد باستانی مصر کشف شده است. در افسانه های به جای مانده از مصر باستان آمده است که آلوئه گیاهی چنان گرامی بوده که افراد برای حضور در مراسم پس از مرگ یک فرعون باید تحفه ای از برگ های آلوئه ورا تقدیم می کردند. داستان هایی نیز درباره استفاده کلئوپاترا از آلوئه ورا، عسل و شیر برای حفظ زیبایی افسانه ای شان گفته می شود.
این گیاه بادوام با گلهای زرد رنگ ساقه ای کوتاه ، ضخیم و کم و بیش منشعب و شاخه دار دارد . برگها بدون دمبرگ ، ضخیم ، گوشتی ، متراکم ، سرنیزه ای و دندانه ای خاردار هستند. این گیاه متعلق به خانواده لیلیاسه می باشد که تنها برگهای آن ارزش دارویی دارند.

l;'l

برگ های صبرزرد از سه قسمت اصلی پوست، لایه لعاب مانند و ژل تشکیل شده است. ژل مهمترین قسمت این گیاه می باشد.
ژل این گیاه که از سلول های موسیلاژی واقع در ناحیه مرکزی برگ های آن تولید می شود، حاوی پلی ساکاریدها از جمله مانوز و سلولز، مواد معدنی همچون منیزیم، مس، روی، کلسیم، همچنین ویتامین هایی مثل A,C, E و ویتامین های گروه ,B اسید آمینه های ضروری بدن و اسید سالیسیلیک می باشد. آلوئه ورا از طریق وجود اسید سالیسیلیک که دارای خاصیت ضد التهابی است می تواند تولید پروستاگلاندین ها را مهار کند و در نتیجه التهاب را کاهش داده، سبب تسکین درد شود. به همین علت در بسیاری از مطالعات در درمان زخم های روده و معده موثر بوده و عارضه جانبی خاصی برای آن گزارش نشده است. همچنین ژل گیاه صبر زرد به صورت موضعی برای درمان سوختگی های خفیف، جراحات پوستی، آکنه و التهاب مخاط دهان نیز کاربرد دارد. علاوه بر این از این ژل در تولید کر مهای مرطوب کننده و آبرسان، لوسیو نها، شامپوها، صابون و به طور کلی در صنایع آرایشی و بهداشتی استفاده می شود. همچنین از ماده مؤثره این گیاه، نوشیدنی های دارویی به عنوان تقویت کننده دستگاه گوارش و نیز ملین تهیه می شود این گیاه دارویی در درمان آرتریت، آسم، سندرم خستگی مزمن، سوء هاضمه و اختلالات روده ای، بیماری های پوستی، صرع، میگرن، دیابت و غیره مفید است.
در سال ۱۹۹۶ محققان دانشگاه MAHIDOL بانکوک نشان دادند که استفاده از این گیاه سبب کاهش ۷۲% از قند خون افرادی که مبتلا به افزایش قندخون بودند، گردیده و همچنین تحقیقات دیگری نشان داد که آلوئه ورا در درمان برخی سرطانها موثر می باشد علاوه بر آن در درمان گاستریک( بیماریهای معده ای ) اختلالات و انسداد روده ای- آپاندیسیت – زخم کبدی و … موثر است و شیره گیاه آلوئه ورا نیز به آسانی درد و التهاب را کاهش می دهد. مطالعات انجام شده در دهه۱۹۹۰ نشان داده که وقتی از ژل آلوئه ورا برای التیام سوختگی استفاده می شود، زخم زودتر التیام می یابد در حالی که وقتی از بانداژهای مخصوص سوختگی استفاده می شود، سوختگی ۶ روز دیرتر التیام می یابد. فرضیه ای وجو د دارد که مطابق آن، آلوئه ورا به علت داشتن ماده Mucopolysaccharides که درون برگهای آن موجود است، در درمان فیبروسارکوما (fibrosarcoma) که نوعی سرطان است مفید می باشد.
صبرزرد شیرابه ای تولید می کند که دارای آنتراکینون بوده و دارای آلوئین و باربالوئین است. این ترکیبات مسهل خوبی بوده و در منابع علمی خواص دارویی متعددی به آن نسبت می دهند. لازم به ذکر است آلوئین به عنوان ضد باکتری و ضد ویروس نیز کاربرد دارد.
از طرفی دیگر تحقیقات زیادی نشان داده است که پوست آلوئه ورا هم دارای ویژگیهای دارویی بسیاری شامل خواص مسهلی، ضد باکتری بودن، ضد سرطان بودن، ضد قارچ بودن و آنتی اکسیدانی می باشد.
بیماری دیابت، یک بیماری متابولیک است که به صورت افزایش مزمن قند خون و اختلال در متابولیسم قندها، چربی ها و پروتئین ها مشخص می شود. با توجه به مشخص شدن عوارض داروهای شیمیایی، توجه دوباره به گیاهان دارویی در قرن حاضر، روبه افزایش است. یک ویژگی مهم گیاهان دارویی استفاده شده در درمان دیابت به دلیل فعالیت آنتی اکسیدانی آنهاست.
آلوئه ورا یا صبر زرد یکی از گیاهان دارویی است که از گذشته دور مورد استفاده قرار گرفته است. شیرابه این گیاه حاوی ترکیبات آنتی اکسیدانی است. این گیاه با ارزش دارای خاصیت مسهلی می باشد و باعث کاهش گلوکز میشود و در درمان دیابت بسیار موثر است. در عربستان از عصاره خشک شده صبر زرد به عنوان یک داروی سنتی در درمان دیابت استفاده می شود. مشاهدات نیز نشان داده است که مصرف صبر زرد می تواند تاثیر داروی کاهنده قندخون گلی بنکلامید را افزایش دهد.
جالب است بدانید دیابت ممکن است یکی از علت‌های یبوست باشد. اگر برای مدت طولانی کنترل قند خون خوب نباشد ممکن است خطر ایجاد اختلالات عصبی را در روده به وجود آورد.که در نتیجه، گرفتگی روده و یبوست پیش می‌آید.
بنابراین می توان با استفاده از فراورده های دارویی این گیاه در بیماران دیابتی ضمن اینکه به درمان بیماری کمک کرد از مهم ترین عوارض آن یعنی یبوست هم جلوگیری به عمل آورد.

منابع:
۱٫ Calvin J. Aloe vera plant history uses and benefits. DISABELD WORLD TOWARDS TOMARROW. 2008.
۲٫ McAnalley BH. Process for preparation of aloe products. European Patent WO Patent; 1993,89/06539.
۳٫ Omidbaigi R. Production and Processing of medicinal plants. Astan Ghods Razavi. 2010, pp:154.
۴٫ Moghaddasi M and Verma SK. Aloe vera theirchemicals composition and applications: A review.Int. J. Biol. Med. Res. 2011; 2 (1): 466 – 71.

۵٫Ceriello A, Motz E. Is oxidative stress the pathogenic mechanism underlying insulin resistance, diabetes, and cardiovascular disease? The common soil hypothesis revisited. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2004; 24(5): 816-23.

۶٫Tanaka M, Misawa E, Ito Y, Habara N, Nomaguchi K, Yamada M, et al. Identification of five phytosterols from Aloe Vera gel as antidiabetic compounds. Biol Pharm Bull. 2006; 29(7): 1418-22.